Rangoli 2

RANGOLI special 👻👻👻
second experience 🙈

he : Satyanarayan chi pooja ahe ... tumhla mahit asel....

mi : Ho mahitiy

he :  exhibition madhe painting vaigare  asta  ... tevdhech tumchi advertise sudha honar .... manun vicharayche hoti ki .... .pooje la tumhi rangoli vaigare kadu shaknar ka...

 mi : Sorry ..Rangoli mi nahi kadhat .. mala yet nahi rangoli.

 he : 👍🏻

mi : Rangoli kadhun Rangoli chi advertise hoil ..nai ka 😄
Chitrachi advertise karaichi asel tar tya kalakarachya kamachya padhaticha Chitra Pratyakshik thevava .

he : ahoo....rangoli koni kadli ...he ter loka vicharnar na.... mahnje famous honar tumhi ..

mi : nahi ...
rangoli kadhaila degree lagat nahi. Gharchi parampara ani far tar far ekhada don divsacha course lagto ..tyavar sadharan sarav chalto ..

 he : ok...

mi : Mi Five years Government diploma in Fine art One year Diploma in Art education
three years Lecturer in fine art institute
National level and Europe exhibitions.
80 Solo and Group exhibitions ahet. Hyat Rangoli kadhun ne advertise kadhihi keli nahi.
.....

 he : mala vatle ki jyanche drawing changle aste ....te vyakti rangoli chan kadhat asave.... mag tumhala kashikay jamat nahi ...

mi : Tumhi society member ahat mahnun mi evdha explain kela ...

 he : mi pan manun vicharle....ani aaplyala kay ...ek dum professional nahi kadaychi ahe.... simple

mi : ho  khara ahe ...
pan Rangoli ani Chitra ek nahi...donhi vegla ahe.
Chitrakarachi advertisement kadhihi Rangoli ne honari naste.
ata kasa samjau tumhala 😄

 he : No issue madam....

 mi : Paise denar asal tar majhya olkhiche professional Rangoli sathi pathavte .... chalel?

 he : as a society member manun vicharle hote........paise deun nako....
Pratek varshi je rangoli kartat tyana vichren

 mi : ok ..tasa kara.

he : mi tithe regular rahat aste tar nakki madat keli asti ...
pan advertisement sathi rangoli nahi kadhnar 🙂

mi : Aplya society madhe khup lahan mulemuli ahet ....
 Fine Art /Commertial Art ..vagere sathi ssc ..hsc mulansathi aplyala ek lecture karta arrange yeil ...kinva two three hours cha ek painting demonstration pan arrange karta yeil.

🤓No reply on this !!!

he : Poojela yaa nakki

Tyanna majhyakadun Rangolich havi ahe ...
baki mi kon ..kay ..kahi farak padat nahi.

nidaan tya fukat rangoli artist la ek shreefal tari dyava nai
🤔🤔🤔

2020 .jan to march

गेल्या दोन महिन्यात कलाकार म्हणुन जवळजवळ  सात महत्वाचे अनुभव घेतले. सर्वच अनुभव वेगवेगळे ...

2020 वर्ष सुरू झाला अन् चाळीसगाव येथे केकू मूस यांची आर्ट गॕलरी व म्युझीयम येथे आम्हाला  भेट द्यायचा योग आला. एखाद्या कलाकाराचे आयुष्य कसे असते व तो जगापेक्षा खरच किती वेगळा असतो त्याचे सुंदर उदहारण मिळाले. मग खरंच आम्हा कलाकारांना जगापासून आणि संसारापासून पळून जावेसे वाटणे काही वावगे नाही. त्यातुनच चांगली कला निर्मिती घडत असते.

६०वे महाराष्ट्र स्टेट आर्ट प्रदर्शनामधील सहभाग हा माझ्यासाठी  खूप आनंदाचा विषय आहे. तेथे ह्या वर्षी मेटल बाऊलवर केलेले इनॕमल(काच फायरींग प्रोसेस) काम प्रदर्शीत झालेे.

श्रीनिवास नार्वेकरांनी  मंत्रालयात आयोजन केलेले 'ती' च्या कवितांवरचे चित्र प्रात्यक्षीक .. तो ही विलक्षण अनुभव होता. तेथे स्त्रीयांवरतच्या कविता वाचल्या जात होत्या आणि मला त्या ऐकत चित्रस्वरूपात उतरवायच्या होत्या.

 बदलापूर आर्ट गॕलरी मध्ये ऊपाध्यक्ष म्हणून माझी जी भुमीका आहे तेथे शाळेचे चित्रकला स्पर्धा व राज्यस्थरीय पोर्ट्रेट व लॕन्डस्केप कॉम्पिटीशन आमच्या टीम सोबत  रेजिस्ट्रेशन पासून बक्षिस वितरण समारंभापरियंत चे काम हा महत्वाचा टप्पा आहे. कलाकारांना एक चांगला प्लॕटफॉर्म मिळावा व मी राहत असलेल्या शहरातील सर्वांनाच समकालीन कला समजावी असे मला नेहमी वाटत असे. आज जे काही BAGच्या निमीत्ताने काम करते आहे ते माझे ंधरा वर्षांपासूनचे बाळगलेले स्वप्न आहे. ते कुठेतरी ठरले असते आणि मी फक्त एक दुआ आहे. आम्ही टीम म्हणून तेथे कलाकार आणि समकालीन कला प्रसार करण्यात आम्हाला आनंद असतो.

काला घोडा येथील अडीच महिने काम करून तयार केलेले इनस्टॉलेशन साठी तर क्युरेटर कडून फोन वर अपमानीत झाले  पण लोकांनी मला भरभरून प्रेम दिले..
माझा विषयच सुंदर होता.
 ' अॉरनामेंट्स फॉर दी ट्री ' मोडीलिपीत संत तुकारामांचा अभंग वृक्षवल्ली निवडला धागा/दुआ असा मुळ विषयावर काम करायचे असून मोडीलिपी झाड आणि संतवाणि हे एकमेकांशी संबंध जोडून मी कलाकृती केली होती. ते दोन प्रकारात संपुष्ठात आणले. एक मेटल आणि दुसरा स्टफ कॕनव्हास. मोडीलीपी आणि  संतवाणी मराठी माणसाचा जिवहाळ्याचा विषय म्हणून ओळखी ..अनोळखी लोकांनीही फोटो काढून ..फोन करून माझ्यासोबत चर्चाही केली. हे काम मला 25 फूट ऊंचावर झाडावर लावायचे होते आणि काळाघोडा टीम कडून मला फक्त दिवसाच्या उजेडाची आपेक्षा होती .. वाद झाले , काही गैरसमज केले गेले.  पण आखेरीस उजेडात ते काम बांधता ..सोडवता आले हे ऊत्तमखूप मनस्ताप झाला. कारण टीम ज्या पद्धतीने आपल्याशी चर्चा/चॕट करते ते अपमानास्पद वाटले.
विषय मोठा आहे पण वैयक्तीक रित्या कोणाला दुखवायचे नाही कारण वरून जसे निरोप येतात, टीम तशी ते निरोप पोहोचवतात. पण गैरसमज करण आणि गैरसमज पसरवण किती वाइट आहे नै ...असो ....मी ह्यापुढे कालाघोडा आर्ट फेस्टिवलला इनस्टॉलेशन प्रदर्शीत कराणार नाही हे फायनल.

त्यादर्म्यान गायत्री भटचा नृत्यनाद वार्षीक कथ्थक नृत्य सादरीकरण. या वर्षी मी प्रवेशिका पुर्णची विद्यार्थिनी आहे.  खरंतर मी ह्या वर्षी भाग घेणार नव्हते. कारण एवढं सगळं सुरू असताना  माझा मेंदू किती गोंधळलेला असेल ह्याची कल्पना होती. पण मला सादरीकरणाचा 'तराणा ' बोल आवडले आणि तबलापेटीची साथ असणार होती म्हणून नाही म्हणूच शकले नाही. आयुष्यात कथ्थक सादरीकरणाची खरी सुरूवात झाल्यासारखे आहे हे.

हे सर्व धावपळीचं सुरू असताना देह आर्ट कॕम्प सफाळेची जाहीरात बघून मी कानाडोळा केला होता. धावपळ दगदगीने खूप आळस होता. पण आशुतोष सरांच्या कॕम्पला नाही म्हणून चालणारच नव्हते.  येथेही चित्रकार म्हणूनच नव्हे तर येथे जगण्याचाही अनुभव खूप सुंदर होता कारण जवळपास रिक्षा नव्हत्या. सहाजिकच आयोजकांच्या गाड्या होत्या पण तीन दिवस जेथे जायचे तेथे पायाने चालतच. रहाण्याची सोय होती तेथे कधी कुलपांची गरज भासली नाही. मोकळी हवा ..मोकळा श्वास. आणि घरचे जेवण ... तेथे एक दिवस 'तुझी आम्री' नाटक पाहण्याचा योग आला व आपट्यांची पानेचे अभिवाचनही ठेवले होते.
मी चित्र निमीत्ताने बाहेर जाते तेव्हा सहसा माझ्या मुलांना सोबत नेणं अवघड होत असते. पण सफाळे येथे माझी लेक स्कारलेटला सुट्टी म्हणून सोबत न्यायचे ठरवले. तेथे   तिला इतरही मित्रमैत्रिणी लाभले... अगदी आभाळाच्या खाली ते मोकळे आंगण झाले होते. मग आमच्यातही अधून मधून मिसळत होते.
सोबत हिडींबा (कुत्री) आमच्यात असायची.
 देह दान, अवयव दान सारख्या जड विषयांचा विचार आणि काम करण्याचा अनुभव. व हे एक अगदी मोठे घर असल्यासारखे वाटत होते.

विषयही असा की काम करण्यात आनंद होताच पण तेथे सेल्फीचा नाद नव्हता.

 हे जे विवीध दोन महिने कलेसाठी गेले त्यात पैसे स्वरूपात मिळकतिची अपेक्षा नाही .... काही चांगल करण्याकरिता आमच गुंतणं आणि काही सुंदर घडविणं. तरी हे विवीध प्रयोग अगदी धम्माल व समाधानकारक झाले.

आणि माझ्या आजूबाजूला वावरत असलेले खोटे चेहरेही साफ उघडकीस आले.

आज कलाजगताचे बदलते चित्र, निटनेटकेपणा, मॉल सिस्टीम, शहरातील कलाकारांमधील पाश्चात्य स्टाईलने सरकत आलेला सोफेस्टिकेटेडनेसचा दिखावा. कपड्यांमधील निघून जाणारी पारंपारिकता , दिखावा म्हणून मॉडर्निजम ... हे खूप वाइट आहे.

ह्या कार्या दर्म्यान खूप छान भेटी ओळखी होत असतात आणि साधेपणाने कार्यरत असलेले दिग्गच भेटत आहेत ..कौतूकही करत आहेत हे खरच खूप समाधान आणि आनंददायी आहे.
आणि ही अशी माणसं नैसर्गाला सोबत घेऊन व साध्या सरळ मनाने निखळ हसूने व कमी गरजांनी जगायला प्रेरीत करतात हे भाग्य.
             ...... BhavnaSonawane. 1st March 2020. 

गेल्या दोन महिन्यात कलाकार म्हणुन जवळजवळ  सात महत्वाचे अनुभव घेतले. सर्वच अनुभव वेगवेगळे ...

2020 वर्ष सुरू झाला अन् चाळीसगाव येथे केकू मूस यांची आर्ट गॕलरी व म्युझीयम येथे आम्हाला  भेट द्यायचा योग आला. एखाद्या कलाकाराचे आयुष्य कसे असते व तो जगापेक्षा खरच किती वेगळा असतो त्याचे सुंदर उदहारण मिळाले. मग खरंच आम्हा कलाकारांना जगापासून आणि संसारापासून पळून जावेसे वाटणे काही वावगे नाही. त्यातुनच चांगली कला निर्मिती घडत असते.

६०वे महाराष्ट्र स्टेट आर्ट प्रदर्शनामधील सहभाग हा माझ्यासाठी  खूप आनंदाचा विषय आहे. तेथे ह्या वर्षी मेटल बाऊलवर केलेले इनॕमल(काच फायरींग प्रोसेस) काम प्रदर्शीत झालेे.

श्रीनिवास नार्वेकरांनी  मंत्रालयात आयोजन केलेले 'ती' च्या कवितांवरचे चित्र प्रात्यक्षीक .. तो ही विलक्षण अनुभव होता. तेथे स्त्रीयांवरतच्या कविता वाचल्या जात होत्या आणि मला त्या ऐकत चित्रस्वरूपात उतरवायच्या होत्या.

 बदलापूर आर्ट गॕलरी मध्ये ऊपाध्यक्ष म्हणून माझी जी भुमीका आहे तेथे शाळेचे चित्रकला स्पर्धा व राज्यस्थरीय पोर्ट्रेट व लॕन्डस्केप कॉम्पिटीशन आमच्या टीम सोबत  रेजिस्ट्रेशन पासून बक्षिस वितरण समारंभापरियंत चे काम हा महत्वाचा टप्पा आहे. कलाकारांना एक चांगला प्लॕटफॉर्म मिळावा व मी राहत असलेल्या शहरातील सर्वांनाच समकालीन कला समजावी असे मला नेहमी वाटत असे. आज जे काही BAGच्या निमीत्ताने काम करते आहे ते माझे ंधरा वर्षांपासूनचे बाळगलेले स्वप्न आहे. ते कुठेतरी ठरले असते आणि मी फक्त एक दुआ आहे. आम्ही टीम म्हणून तेथे कलाकार आणि समकालीन कला प्रसार करण्यात आम्हाला आनंद असतो.

काला घोडा येथील अडीच महिने काम करून तयार केलेले इनस्टॉलेशन साठी तर क्युरेटर कडून फोन वर अपमानीत झाले  पण लोकांनी मला भरभरून प्रेम दिले..
माझा विषयच सुंदर होता.
 ' अॉरनामेंट्स फॉर दी ट्री ' मोडीलिपीत संत तुकारामांचा अभंग वृक्षवल्ली निवडला धागा/दुआ असा मुळ विषयावर काम करायचे असून मोडीलिपी झाड आणि संतवाणि हे एकमेकांशी संबंध जोडून मी कलाकृती केली होती. ते दोन प्रकारात संपुष्ठात आणले. एक मेटल आणि दुसरा स्टफ कॕनव्हास. मोडीलीपी आणि  संतवाणी मराठी माणसाचा जिवहाळ्याचा विषय म्हणून ओळखी ..अनोळखी लोकांनीही फोटो काढून ..फोन करून माझ्यासोबत चर्चाही केली. हे काम मला 25 फूट ऊंचावर झाडावर लावायचे होते आणि काळाघोडा टीम कडून मला फक्त दिवसाच्या उजेडाची आपेक्षा होती .. वाद झाले , काही गैरसमज केले गेले.  पण आखेरीस उजेडात ते काम बांधता ..सोडवता आले हे ऊत्तमखूप मनस्ताप झाला. कारण टीम ज्या पद्धतीने आपल्याशी चर्चा/चॕट करते ते अपमानास्पद वाटले.
विषय मोठा आहे पण वैयक्तीक रित्या कोणाला दुखवायचे नाही कारण वरून जसे निरोप येतात, टीम तशी ते निरोप पोहोचवतात. पण गैरसमज करण आणि गैरसमज पसरवण किती वाइट आहे नै ...असो ....मी ह्यापुढे कालाघोडा आर्ट फेस्टिवलला इनस्टॉलेशन प्रदर्शीत कराणार नाही हे फायनल.

त्यादर्म्यान गायत्री भटचा नृत्यनाद वार्षीक कथ्थक नृत्य सादरीकरण. या वर्षी मी प्रवेशिका पुर्णची विद्यार्थिनी आहे.  खरंतर मी ह्या वर्षी भाग घेणार नव्हते. कारण एवढं सगळं सुरू असताना  माझा मेंदू किती गोंधळलेला असेल ह्याची कल्पना होती. पण मला सादरीकरणाचा 'तराणा ' बोल आवडले आणि तबलापेटीची साथ असणार होती म्हणून नाही म्हणूच शकले नाही. आयुष्यात कथ्थक सादरीकरणाची खरी सुरूवात झाल्यासारखे आहे हे.

हे सर्व धावपळीचं सुरू असताना देह आर्ट कॕम्प सफाळेची जाहीरात बघून मी कानाडोळा केला होता. धावपळ दगदगीने खूप आळस होता. पण आशुतोष सरांच्या कॕम्पला नाही म्हणून चालणारच नव्हते.  येथेही चित्रकार म्हणूनच नव्हे तर येथे जगण्याचाही अनुभव खूप सुंदर होता कारण जवळपास रिक्षा नव्हत्या. सहाजिकच आयोजकांच्या गाड्या होत्या पण तीन दिवस जेथे जायचे तेथे पायाने चालतच. रहाण्याची सोय होती तेथे कधी कुलपांची गरज भासली नाही. मोकळी हवा ..मोकळा श्वास. आणि घरचे जेवण ... तेथे एक दिवस 'तुझी आम्री' नाटक पाहण्याचा योग आला व आपट्यांची पानेचे अभिवाचनही ठेवले होते.
मी चित्र निमीत्ताने बाहेर जाते तेव्हा सहसा माझ्या मुलांना सोबत नेणं अवघड होत असते. पण सफाळे येथे माझी लेक स्कारलेटला सुट्टी म्हणून सोबत न्यायचे ठरवले. तेथे   तिला इतरही मित्रमैत्रिणी लाभले... अगदी आभाळाच्या खाली ते मोकळे आंगण झाले होते. मग आमच्यातही अधून मधून मिसळत होते.
सोबत हिडींबा (कुत्री) आमच्यात असायची.
 देह दान, अवयव दान सारख्या जड विषयांचा विचार आणि काम करण्याचा अनुभव. व हे एक अगदी मोठे घर असल्यासारखे वाटत होते.

विषयही असा की काम करण्यात आनंद होताच पण तेथे सेल्फीचा नाद नव्हता.

 हे जे विवीध दोन महिने कलेसाठी गेले त्यात पैसे स्वरूपात मिळकतिची अपेक्षा नाही .... काही चांगल करण्याकरिता आमच गुंतणं आणि काही सुंदर घडविणं. तरी हे विवीध प्रयोग अगदी धम्माल व समाधानकारक झाले.

आणि माझ्या आजूबाजूला वावरत असलेले खोटे चेहरेही साफ उघडकीस आले.

आज कलाजगताचे बदलते चित्र, निटनेटकेपणा, मॉल सिस्टीम, शहरातील कलाकारांमधील पाश्चात्य स्टाईलने सरकत आलेला सोफेस्टिकेटेडनेसचा दिखावा. कपड्यांमधील निघून जाणारी पारंपारिकता , दिखावा म्हणून मॉडर्निजम ... हे खूप वाइट आहे.

ह्या कार्या दर्म्यान खूप छान भेटी ओळखी होत असतात आणि साधेपणाने कार्यरत असलेले दिग्गच भेटत आहेत ..कौतूकही करत आहेत हे खरच खूप समाधान आणि आनंददायी आहे.
आणि ही अशी माणसं नैसर्गाला सोबत घेऊन व साध्या सरळ मनाने निखळ हसूने व कमी गरजांनी जगायला प्रेरीत करतात हे भाग्य.
             ...... BhavnaSonawane. 1st March 2020.
951123106

Ornaments for the Tree ..article by Rahul Thorat

।। लघुलेख ।।
राहुल धोंडीराम थोरात

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=2823835007675569&id=100001472932746

'ऑरनामेंट्स फॉर दी ट्री' आणि चिपको आंदोलन

काळाघोडा फेस्टिव्हल हे मुंबईतील एक आगळेवेगळे फेस्टिव्हल दरवर्षी एक कलात्मक रंगीन मेजवानी घेऊन येतो। या वर्षीच्या काळाघोडा फेस्टिव्हल मध्ये 'ऑरनामेंट्स फॉर दी ट्री' हे एक विशेष प्रायोगिक इंस्टोलेशन सर्वांचे लक्ष वेधून घेत होते। प्रतिभावंत आंतरराष्ट्रीय भारतीय चित्रकार भावना सोनवणे यांनी 'ऑरनामेंट्स फॉर दी ट्री' या प्रायोगिक  इंस्टोलेशनची निर्मिती केली आहे। काळाघोडा फेस्टिव्हलच्या यंदाच्या 'थ्रेड- धागा' या थीमला जोडणारी अनोखी प्रयोगशील संकल्पना आहे। निसर्ग आणि मानव यांना संत तुकाराम यांच्या अभंगाने जोडण्याचा, कनेक्ट करण्याचा भावना सोनवणे यांचा प्रयत्न यशस्वी दिसतो। सिम्प्लिसिटी, सौंदर्यपूर्ण भाव आणि परिणामकारक सकरात्मक विचार मांडणी हे या इंस्टोलेशन चे वैशिष्ट्य आहे।

'ऑरनामेंट्स फॉर दी ट्री'  इंस्टोलेशन मुळे 1970 साली भारतात झालेल्या 'चिपको' या झाडांच्या बचावासाठी करण्यात आलेल्या आंदोलनाची आठवण येते। तसेच राजस्थानातील बिष्णोई समाजातील वृक्ष संवर्धनासाठी लढणाऱ्या प्रसंगी जीवाची बाजी लावणाऱ्या स्त्रीयांच्या आंदोलनाची आठवण होते।या आंदोलनाची आतंरराष्ट्रीय पातळीवर दखल घेण्यात आली होती। म्हणूनच 'ऑरनामेंट्स फॉर दी ट्री' हे इंस्टोलेशन महत्वाचे ठरते। आपल्याकडे सामाजिक बदल हे चळवळीतून होतात। त्यामुळे पर्यावरण रक्षणासाठी देशपातळीवर चळवळ आवश्यक आहे। आणि अशा कलाकृती चळवळीला पोषक ठरतात। निसर्ग आणि मानव यांची मैत्री ही अनादी काळापासून आहे। पृथ्वीवर मानवी जीवन सुरू झाले तेव्हा पासून ही मैत्री बहरत आली आहे। डार्विनच्या सिद्धांतानुसार मानवी मेंदू हा उत्क्रांतीच्या प्रकियेत डेव्हलप होत गेला तसा निसर्ग आणि मानव यातील मैत्रीभाव यात अंतर पडू लागले। आणि आता तर तंत्रज्ञानाच्या युगात निसर्ग आणि मानव यातील मैत्रीचे नाते जवळपास संपले आहे। प्रगतीच्या नावाखाली निसर्गाला संपविण्याचे कसब मानवाने मिळविले आहे। आणि निसर्गाची अपरिमित हानी रोज होत आहे। परंतु यामुळे मानवी अस्तित्व च धोक्यात आले आहे म्हणून पुन्हा एकदा मानव निसर्गाकडे एक मित्र म्हणून बघू लागला आहे। आता त्याला निसर्गाची गरज भासू लागली आहे।

भारतीय संत साहित्यात निसर्गाला अध्यात्माशी जोडून मानवी जीवनाचा मूळ उद्देश अतिशय समर्पक आणि सुलभ अशा भाषेत 'अभंग' स्वरूपात मांडणी करून माणसाला निसर्गप्रति संतांनी अधिक संवेदनशील बनविले आहे। संत तुकाराम महाराजांनी या संबंधी बहुमोल कार्य केले आहे। आणि आजही आपण संत तुकाराम यांचे अभंग आपल्या आचरणात आणि जीवनात अंगीकारण्याचा प्रयत्न करतो। चित्रकार कवी, लेखक, विचारवंत, अभ्यासक यांना संत तुकाराम यांचे अभंग आकर्षित करतात।

'ऑरनामेंट्स फॉर दी ट्री' या इंस्टोलेशन निर्मिती संदर्भात चित्रकार भावना सोनवणे यांच्याशी मुलाखत घेतांना त्या म्हणाल्या, इंस्टोलेशन हा कला प्रकार विचारप्रसारणासाठी प्रभावी माध्यम आहे। परंतु कलाकाराने या माध्यमात काम करतांना सजग असणे आवश्यक आहे। कल्पना स्वातंत्र्य आहे म्हणून स्वैराचार करू नये। आपल्या विषयाशी संबंधित आकार, रंगसंगती आणि प्रॉप्स वापरले पाहिजे। तसेच कलाकाराकडे निर्मितीचे कसब ही असायला हवे। तरच तुमची कलाकृती ही दर्जेदार होते। प्रेक्षकांवर छाप सोडते। विचार करायला भाग पडते। 'ऑरनामेंट्स फॉर दी ट्री' या इंस्टोलेशन निर्मिती मध्ये कापड, पत्रा, अलूमिनिअम पत्रा, दोरा, तार या साहित्याचा वापर करण्यात आला आहे। दहा बाय बारा फूट आकाराचे हे काम आहे। हे इंस्टोलेशन जमिनीवर नसून झाडावर हँग करण्यात आले आहे। आणि तेही झाडाला कुठलाही त्रास न देता, झाड कुठेही न कापता अत्यंत संवेदनशील पणे हे इंस्टोलेशन उभारले गेले आहे। संत तुकाराम महाराज यांच्या 'वृक्षवल्ली आम्हा सोयरी वनचरे' हा अभंग मोडीलिपी मध्ये सादर केला आहे। ह्या अभंगातील शब्द जणू झाडांसाठी चे दागिने आहेत अशी कल्पना आहे। 'ऑरनामेंट्स फॉर दी ट्री' या इंस्टोलेशन ची दखल 'व्होग' या आंतरराष्ट्रीय मासिकाने घेतली आहे। विविध प्रिंट आणि इलेक्ट्रॉनिक प्रसारमाध्यमांनी याची दखल घेतली आहे।

चित्रकार भावना सोनवणे यांनी पॅरिस मध्ये एका आर्ट रेसिडेन्सीत स्कॉलरशिप मिळवून चार महिने कलानिर्मिती केली आहे। या काळात पॅरिस मधील विविध आर्ट म्युझिअम त्यांनी अगदी जवळून पाहिली आहेत आणि अभ्यासली आहेत। यात लूर म्युझिअम, इकोल दे बोझा आणि पोमपीडिव्ह म्युझिअम या जागतिक कीर्तीच्या म्युझिअम चा समावेश आहे। भावना यांचा जन्म हा सोलापूरचा आणि बालपण हे मुंबईत गेलं आहे। आईवडील पेशाने प्रोफेसर आहेत। वडिलांची इच्छा होती की भावना यांनी डॉक्टर व्हावे। परंतू भावना यांची मूळ आवड ही चित्रकलेची होती। चित्रकलेचे शिक्षण त्यांनी रहेजा स्कुल ऑफ आर्ट आणि सर जे. जे. स्कुल ऑफ आर्ट मधून पूर्ण केले आहे। चित्रनिर्मिती करीत असतानाच सोबत बदलापूर आर्ट गॅलरीचे कामकाज पहातात। विवीध राष्ट्रीय आर्ट रेसिडेन्सी मधून सक्रीय सहभाग घेत असतात।

भावना या एक प्रयोगशील कलावंत आहेत। सिरॅमिक, ब्राँझ, कॉपर आणि ज्वेलरी डिझाईन आदी कलेचे विविध प्रकार समर्थपणे हाताळतात। भावना यांचे एकूण व्यक्तिमत्त्व हे सकारात्मक आहे। याची छाप त्यांच्या कलाकृतीतून पाहायला मिळते। भावना सोनवणे यांच्या कलाकृतीत आपल्याला निसर्गाची विविध रूपे दिसतात। निसर्गाला आपल्या विविध माध्यमातील कलाकृतीतून आपल्या समोर मांडून आपल्याला निसर्गाप्रती अधिक संवेदनशील बनवतात। निसर्गाप्रती आपले सर्वांची काय जबाबदारी आहे याची जाणीव करून देतात।

असंच

रात्रंदिवस काम करून कलाकृती  स्टुडीओतून बाहेर पडली की ती जागा छान रिकामी वाटू लागते.
ती परत येणार की बाहेरच्या बाहेर निघून जाईल हा विचार कधीच नसतो.
 जगाच्या पाठीवर कुठेही मिरवली तरी ती आपल्याच नावची कायमची दर्ज असते.

कलाकृती पुर्ण झाल्याचा आनंद असतो
....स्टुडीओ प्रमाणे मनही हल्क होऊ लागत.

पुर्वी आठवडाभर बीपी लो झाल्यासारख वाटत असे.
मग महीनाभर माझ्याकडे बघ ...लक्ष दे ... मला काही हवंनको ते पहा ...अस सांगणारी ती कलाकृती समोर नाही म्हणून महीना जातो मन सावरायला.

मग तिची कमी भरून काढायला नवीन काही घडवणं आलंच.
 this Art is an Addiction ...
                  .........bhavna.feb.1.2020.

#KalaghodaArtFestival
#मोडीलिपी
#kalaghoda
#bhavnasonawane
#kgafest #MyKGAF #KGAF2020

Girls from kashmir valley

2012 ची काशमीर येथील  आठवणी....
मी, अनिश

व आमचा 9 वर्षांचा लेक अथर्व ..आम्ही बाइकवर मुंबईहून लेह..लदाख व परत मुंबई असा रसता आखला होता.

 संपुर्ण प्रवास नॕशनल हायवेने करायचा. संध्याकाळ झाली की आहोत त्या ठिकाणी हॉटेल पाहून थांबायचे. आमच्यासोबत आणखी चार बाईक होत्या ..दहाबारा मित्रमैत्रिणींचा ग्रूप.

लेहला पोहोचायच्या आदिचे दोन दिवस .. जवाहर टनेल क्रॉस केले ..तेव्हाचा अनुभव छान होता. मुंबईहून आलेले बाईक ..व एक लहान मुलगा त्यात अथर्वला  पाहून तेथील काश्मिरी पोलीसही कौतूक करत होते.

त्या संध्याकाळी वेरीनागला भर पावसात हॉटेल मिळेनासे झाले आणि एका म्हातार्या हॉटेल मालकाने जितक्या खोल्या रिकाम्या होत्या त्या व हॉलमधील टेबल खुर्च्याही काढून रिकामा करून एक रात्र रहायला जागा केली होती.

दुसर्या दिवशी अनंतनागला महाराष्ट्राच्या नंबरप्लेट पाहून तेथील पाटील नावाच्या पी एस आयने बाईक थांबवून आम्हाला त्यांच्या छावणीत जेवायला आमंत्रण दिले तेव्हा आम्हाला  पहायला गाव काश्मिरी गाव जमा झालेला.
तेथील पोरींचे काय कौतूक करू .. खूप सुंदर ... आपण मुंबईकर आहोत हे कळल्यावर घरी जेवायला बोलवायचे. सोबत फोटोही काढून घ्यायचे.

कारगील आधी द्रास लागले अन् विश्रांती साठी अर्धा तास थांबलो. द्रास खूप सुंदर आहे. कारगी जितकं रखरखीत ..द्रास तितकच हिरवगार ..खूप थंडी आणि संपुर्ण डोंगर बारीक पिवळ्या फुलांनी भरलेले दिसत होते ..अगदी कपूर फॕमिलीच्या 80's च्या एखाद्या फिल्मी गाण्याप्रमाणे.
मी हे सर्व सौंदर्य न्याहळत होते आणि जवळच  अथर्व उड्या मारता मारता चिखलात पडला. सोबत मोजकेच कपडे असायचे . बाईकवर तीघे होतोच आणि सोबत बाईकचे टूल .. टायर ट्यूबऔषधं ..थोडेसे कपडे.
  त्याचे अंगावरचे दोन्ही जाकेट खराब झाले ..कसेतरी पुसून घेतले. आतून थर्मोकोट असायचा. पण त्याला पॕन्ट बदलणे गरजेचे होते आणि चिखलाची पॕन्ट धूणे गरजेचे होते. दोन शाळकरी मुली घरातून हसत बाहेर आल्या.  अगदी कॕलेंडरसारखा तो डोंगराळ हिरवगार गवतात वसलेले एकदोन घरांचा सीन होता.
मी वाहत्या ओढ्यात हात टाकायचा प्रयत्न केला पण बर्फाळलेले पाणी..हिंमत कुठच्या कुठे पळली. त्या दोघींनी सहज हातातून कपडे घेऊन धून दिले...

द्रास नंतर कारगीलचे डोंगर पार करायचे होते. सकाळी खाललेल्या मॕगी नंतर दुपार सरू लागली तरी जेवण्यासाठी हॉटेलही दिसले नवौहते. थेट कारगीललाच नशीबात असेलतर जेऊ असे ठरवले होते.

त्या मुलींनी  खूप आग्रहाने जेवायला थांबवायचा प्रयत्न केला  पण संध्याकाळच्या आत कारगील गाठायचे असल्यामुळे आम्हाला थांबणे शक्य नव्हते.
मुंबई म्हट्लं की त्या काश्मिरी मुलींचे डोळे अगदी चमकून स्वप्नमय होत असल्यागत वाटायचं ...
आज काश्मीरमध्ये जे वीश पेरले जातेय ते खूप त्रासदायक आहे. 

शाळा

आज वर्ष 2016ची एक आठवण झाली. तसे आपण कोणासाठी काही चांगले करतो ते कोणाला सांगायचे नसते म्हणतात. तरिही बरेच वर्ष मनात ठेवून आज सांगायला हवे असे वाटते....

माझी तिसरी ते दहावी वर्ग पुर्ण केलेली शाळा. किती प्रेम असते नै आपलं ..आपल्या शाळेवर?
मी सतत माझ्याच स्वपनांत रमणारी ... शिक्षक वर्ग संपवून बाहेर गेले की लगेच तुटके ..कधी संपुर्ण खडू घेउन त्यावर बाहूली ..शब्द वगैरे कोरत बसायची. वर्गातील काही मुलंमुलीना देखील माझ्यामुळे त्या खडूंमध्ये रमायची सवय झाली होती. तशी मी ढ ही नव्हते ..अधूनमधून थोडा अभ्यासही करत असे.

काही वर्षांनी मी देशात तसेच विदेशातही चित्रकार म्हणून नावाजली जात आहे हे कळताच माझ्या रिटायर्ड वर्ग शिक्षिकांना देखील माझे खूप कौतूक वाटू लागले होते.

तीच माझी शाळा ..
तेथे मी आणि माझ्या ओळखीचे नावाजलेले व्यक्ती मिळून शाळेतील मुलांसाठी ड्रॉइंग कॉम्पिटीशन निमीत्त  विनर्सना आर्टीस्ट क्वालिटी कलरचे विवीध सेट एकत्रीत गिफ्ट पॅक करून पाठवले होते.

आपल्याकडे दगडासारखे रंग असायचे पण ह्या मुलांना छान रंग मिळायला हवेत म्हणून आर्टिस्ट वॉटर कलर, अॉइल पेस्टल, पेन्सिल कलर, क्ले, ब्रश, पोस्टर कलर , स्केचपेन ..सगळीच धमाल होती की त्यात.

आम्हाला कॉम्पिटीशन वेळेस जाता येणार नव्हते तरी ठरल्याप्रमाणे आम्ही ठरलेल्या दिवशी शाळेत जाऊन रंगाचे सर्व सामान देऊन आलो.
त्यासाठी आम्हाला प्रिंसीपलना भेटायची इच्छा होती पण ते रजेवर होते पण तेथील ज्युनियर कॉलेजचे प्रिंसीपल भेटल्या.
सोबत शाळेचे ड्रॉइंग टीचरही होते.

शाळेला भेट म्हणून स्टाफरूम मध्ये ठेवायला माझे एक चित्रही नेले. चित्र माझ्या त्या शाळेचे कॉम्पोझिशन होते. व मधोमध चिंचेचे झाडही.

ड्रॉइंग टीचरना सुचवले की एक शाळेचे लेटर हवे आहे ..
मुलांना दिलेली बक्षिस मिळाल्याबाबत व एक माझे चित्रही शाळेसाठी मिळाल्याबाबत.
प्रूफ म्हणून असायला हवे म्हणून.

आणि पुढेही दर वर्षी चित्रांसाठी बक्षिसे आणि दर वर्षी वाढीव काही करता आले तर करायचेच होते कारण त्या मुलांमधूनच आणखी कलाकार घडणार असतात.

 प्रिंसीपलचा काहीही निरोप आला नाही. त्यानंतर मी दोनतीन वेळा चौकशी केली तेव्हा ड्रॉइंग टीचरकडून कळले की अशा आर्ट स्पर्धां दर वर्षी घेण्याची इच्छा त्यांच्या प्रिंसीपलच्या मनात नसावे.

 मी सहसा माझी चित्र एक आठवण म्हणून कोणाला देत नसते. मला आजही माहीत नाही की माझे ते चित्र कोठे आहे.

तीन वर्षे उल्टून गेली.
आज पुन्हा त्या शिक्षकांना विचारले असता ते म्हणाले त्यांना काही आठवत नाही व त्यांना ह्याविषयी काही माहीत नाही.

मी चांगल्या विचाराने काही सुरू केले पण ते कटीन्यू करता आले नाही ...वाइट वाटते.
हो ...बहुतेक ती माझी चूक होती.
आता मला माझे चित्र अशा शाळेत ठेवायची इच्छा नाही...
चित्र परत हवे आहे. भले ते छोटे आहे.
 ..........Bhavna.dec.

2020.